Sekizinci yüzyılda tercüme faaliyetiyle başlayıp 10-12. asırlarda âdeta zirveye ulaşan İslam felsefe geleneğinin iç kaynakları Kur'an ve sünnet iken dış kaynakları ise İslam coğrafyasına intikal eden felsefi düşüncedir. Özellikle Beytülhikme'de gerçekleştirilen tercüme faaliyetleri neticesinde Meşşâî ve İşrâkî gibi birçok felsefi ekol/akım ortaya çıkmış, bu akımlara mensup Fârâbî, İbn Sînâ ve Sühreverdî gibi düşünce tarihine damga vuran sistem filozofları yetişmiştir.

İslam felsefe geleneği, Orta Çağ felsefesi ile sınırlı olmayan özgün bir düşünce yapısına sahiptir. Keza bu gelenek, klasik döneminde olduğu gibi, İslam coğrafyasında on ikinci yüzyıl ve sonrasında da yeni ve farklı yorumlarla canlılığını sürdürmüştür. Gazzâlî'nin Tehâfütü'l-felâsife adlı eseri ile başlatmış olduğu eleştiri yönteminin Osmanlı düşüncesine intikali bunun bir örneğini temsil eder. Diğer yandan zikredilen düşünce geleneği on ikinci yüzyıl sonrası Endülüs ve Sicilya yoluyla Avrupa'ya intikal ederek Batı düşüncesini etkilemiştir.