Pakize, iyi bir eğitim almış ve ahlaklı bir Osmanlı ka­dınının, küçük kızı Nerime'yle birlikte yaşadığı trajik hayatın öyküsüdür. Kötülüğün kol gezdiği, maddiya­tın tek değer ölçüsü kabul edildiği bir çevrede küçük kızıyla yaşam mücadelesi veren Pakize, her şeye rağ­men ahlaki değerlerinden ödün vermeden yaşamaya çalışır. Pakize, kendine kötülük yapanlardan öç alma­ya, kötülüğü kötülükle defetmeye uğraşmaz; nihai hükmü ilahi adaletin insafına bırakır.
Servet-i Fünûn dönemi gazeteci ve yazarlarından olan Süleyman Tevfik, Pakize adlı bu romanıyla, modern Türk edebiyatında ve sonrasında Yeşilçam sinemasında da yoğun bir şekilde işlenecek olan iyilik ve kötülüğün mücadelesi temasının ilk örneklerinden birisini verir.