Azerbaycan'da Cumhuriyetin dağılmasıyla başlayan Sovyet döneminde, milli devlet inşa sürecine 71 yıllık bir ara verildi. Tekrar milli-demokratik bir devlet kurma imkânını 1991 yılında bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra elde etti. 1991-1993 yılları arası Azerbaycan'da "devletsizlik" dönemi olarak tanımlanır. 
Demokratik ilkelere bağlı bir devlet olarak Azerbaycan, 1993-2003 döneminde, ulus devlet ve uluslararası standartlara uygun köklü reformlar yaparak yasal, demokratik ve laik bir devlet inşa etme yolunda önemli adımlar attı. Asırlık devlet geleneğimize, milli ve evrensel değerlere ve yeni Azerbaycan'ın mimarı Haydar Aliyev'e dayanan bağımsız Azerbaycan'ın ilk Anayasasının kabul edilmesiyle, demokratik bir devlet ve sivil toplum inşasının temelleri atıldı. Çok partili sistem, ifade ve basın özgürlüğü temelinde demokratik seçimlerin yapılması pratiğinin oluşturulması, siyasi partilerin ve sivil toplum kuruluşlarının engelsiz faaliyet göstermesi için tüm imkânların yaratılması, demokrasi inşa etme yolunda önemli adımlar olmuştur.