193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 18 inci maddesinde, serbest meslek kazançlarında istisna müessesesi düzenlenmiş olup uygulamada telif hakları istisnası olarak geçmektedir.
Söz konusu istisnayı düzenleyen madde [5] fıkra ve [156] kelime­den oluşmaktadır. Kitabımızın adı "TELİF HAKLARI" başlığını taşı­makta olup 156 kelimeden teşekkül eden madde düzenlemesinden koca 699 sayfa kitap husule getirilmiştir.
İlmi edebi ve bedii faydaları gelecek nesillere intikal edecek olan bazı eserlerin teşvik ve himaye edilmesi ve kültür hayatı için hayırlı bir netice sağlaması nedeniyle telif hakları istisnası getirilmiş ve toplumun kültürünü geliştiren, zenginleştiren ve ona katkıda bulunan fikri ürün­ler teşvik edilmiştir.
Serbest meslek faaliyeti sonucu ortaya konulan çalışmaların istis­na kapsamında olabilmesi için bu çalışmanın, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca eser sayılmalıdır. Ancak belirtmek gerekir ki, 5846 Sayılı Kanuna göre, bir çalışmanın eser olarak nitelendirilmesi Ge­lir Vergisi Kanunu'nun 18 inci maddesi kapsamında telif hakları istisna­sından yararlanmasını sağlamaz.
Kitabımız altı ana temel bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm­de, telif haklarının Türkiye'de gelişimi ve taraf olduğumuz uluslararası düzenlemeler ele alınmıştır. İkinci bölümde, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda yer alan eser ve eser türleri yanında eser sahibinin manevi ve mali haklarına, iktibas serbestîsi ve intihal yasağı ve telif hak­larında eğitim istisnasına değinilmiştir.
Üçüncü bölümde, korsanla mücadele, ülkemizde fikri hak ihlaline karşı alınan önlemler, hukuk ve ceza davaları ele alınmıştır. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nda yer alan hukuk davaları, tecavüzün ref 'i davası, tecavüzün men'i davası ve tazminat davalarıdır. Dördüncü bölümde ise, telif hakları istisnası genel bir bakış açısı ile ele alınmış olup, telif haklarının vergilendirilmesindeki tarihsel gelişim, telif hakla­rından yararlanacak mükellefler, istisnası kapsamına giren eserler, telif eserlerde kayıt-tescil zorunluluğu, istisnadan yararlanmanın şartları te­ferruatlı olarak ele alınmıştır.
Beşinci bölümde, vergi koruması altında bulunan sanatçılar ve eser­leri teferruatla zikredilmiştir. Altıncı bölümde ise, serbest meslek faali­yeti kapsamında sanatçıların vergilendirilmesi, serbest meslek kazanç­larında tahsil esası, mesleki kazançlarda günlük hasılat tespiti ve gelir vergisi matrahının belirlenmesi, sanatçıların vergisel yükümlülükleri, yurt dışından Türkiye'ye gelen sanatçıların vergilendirilmesi, indirile­cek ve indirilemeyecek giderler, serbest meslek kazançlarının beyanı ve beyanname üzerinde yapılacak indirimlere yer verilmiştir.
Hususiyetle belirtmem gerekir ki, kitap yazmak fedakârlık ve büyük meşakkat gerektiren bir uğraştır. Bu uğraşımda, her zaman yanımda olan bu zaman zarfında kendilerini ihmal ettiğini düşündüğüm değerli aileme burada ayrıca teşekkür eder, kitabımı onlara hassaten ithaf ederim.
Kitabımın fikir ve sanat camiasına yararlı olmasını temenni eder, okurların istifadesine takdim ederim.
Muharrem ÖZDEMİR
İstanbul Atlas Üniversitesi Mütevelli Heyeti Üyesi