Rus edebiyatının en keskin toplumsal eleştirilerinden biri olan Müfettiş, rüşvet ve yozlaşmışlıkla çürümüş küçük bir taşra kasabasında kopan trajikomik fırtınayı anlatıyor. Petersburg'dan gizli bir müfettişin geleceği haberi, başta Vali olmak üzere halkı sömüren tüm kasaba yöneticileri arasında büyük bir paniğe yol açar. Tesadüfen kasabadaki bir handa kalan, beş parasız ve gösteriş düşkünü genç memur Hlestakov'un korkulan müfettiş sanılmasıyla olaylar geri dönülemez bir komediye dönüşür.
Nikolay Gogol, bu ölümsüz tiyatro eserinde bürokrasinin ikiyüzlülüğünü, dalkavukluğu ve insan doğasının zayıflıklarını eşsiz bir mizahla gözler önüne seriyor. Kendi yalanları ve suçluluk duyguları içinde kıvranan yöneticilerin nasıl gülünç duruma düştüklerini anlatan, her dönemde güncelliğini koruyan kusursuz bir başyapıt.