İlk Rus klasikleri arasında yer alan Ölü Canlar, 19. yüzyıl Rus toplumunun en başarılı hicivlerindendir.

Gogol, hayranı olduğu Puşkin'in önerisiyle yazdığı Ölü Canlar'da dönemin Rusya'sını kitabın kahramanı Çiçikov üzerinden anlatır. Zengin olma hayaliyle yanıp tutuşan Çiçikov kendisine kurnazca bir yol bulmuştur: Kasaba kasaba dolaşıp toprak sahiplerinin ölü kölelerini kâğıt üzerinde satın alarak "itibar sahibi bir beyefendi" olmak...
Gogol'ün İlahi Komedya'dan esinlenerek üç cilt olarak tasarladığı eseri, ilk cildinin ardından sansür komitesinden büyük eleştiriler alır. 10 yıl sonra ikinci cildi tamamladığında Gogol, geçirdiği bir buhranla eserin elyazmalarını yakar. İlk tasarlanan haline uygun şekilde tamamlanamamasına rağmen bütünlüklü bir kitap olan Ölü Canlar, metnin alt başlığı gibi adeta "bir epik şiir"dir ve 19. yüzyıl Rus edebiyatının en başarılı örneklerindendir.

"Gogol'ün kahkahasının ardında görünmez gözyaşları hissedersiniz."
ALEKSANDR PUŞKİN