Şamanizm bir "Din"mi, yoksa bazılarının iddia ettiği gibi Avrasya coğrafyası halklarının günümüzde de sürdürdüğü eski zamanlardan aktarılarak gelen kültürel bir ritüel mi?

Yunan başta olmak üzere dünyanın halkları geçmişindeki "çoktanrılı" mitolojik zamanları bir kültürel miras olarak sahiplenip, o mitolojinin yeniden üretimini yapıp dünyaya kendini yeniden anlatırken, neden biz özellikle ısrarla "Türkler hiçbir zaman çoktanrılı" olmadı diyerek mitolojimizi, atalarımızın dinini utanılacak bir olguymuş gibi saklamaya çalışırız.

Tektanrılı dinler "insan" ve "insan merkezli" bir dünya sunuyor. Dünyanın neredeyse 40  bin yıllık dini Şamanizm ise bütün insanlık kültürünün içine girmiş, tektanrılı dinlerde de birer motif, bir kalıt olarak çeşitli biçimlerde varlığını sürdürüyor. Doğayla bir olmayı, onun sesini duymayı, dinlemeyi  öğütleyen, bütün canlıları ve cansızları "can" sayan bu çoktanrılı laik din nasıl bir inanç sistemi öneriyor.

Mustafa Kemal Atatürk'ün Şamanizme yaklaşımı nasıldı, onun için neler demişti?

Belki de Şamanizmin bütün felsefesini şu sözlerle özetlemek mümkündür: bir orman için kötü ve zararlı  olan bizler için de  kötü ve zararlıdır.